Dirk Johannes Spanjaard

Dirk Johannes Spanjaard wordt geboren in 1881 te Hellevoetsluis en is de zoon van Johannes Gijsbertus Jacobus Spanjaard en Dorothea Augustina Konstaedt. Er zijn niet veel exacte data uit het leven van deze man bekend, maar we hebben een redelijk uitgebreide biografie kunnen opstellen.

In 1888 nemen Dirk’s ouders hun zoon voor twee jaar mee naar Doetinchem. Vervolgens verhuist het gezin naar Haarlem en uiteindelijk emigreert Dirk, al dan niet met zijn vader en moeder, naar Nederlands-Indië. Daar blijft hij wonen en trouwt hij in 1905 met Cornelia Fenna Beumer. Hij krijgt met haar twee kinderen, Dirk jr. en Dorothea. Na zijn dertigste streeft Dirk sr. een politieke carrière in Indonesië na. Hij begint als administrateur bij een spaar- en kredietbank en wordt uiteindelijk in 1926 gemeenteraadslid in Bandjermasin. In 1928 wordt Spanjaard secretaris van de gemeenteraad van Kediri en in 1930, ten slotte, wordt hij benoemd tot waarnemend burgemeester van Tegal. Hij houdt die functie tot, voor zover controleerbaar, 1933, en in maart 1934 remigreert hij om in Doetinchem te wonen. Ook zijn zoon belandt in die stad, hij opent er een advocatenpraktijk.

Als in 1940 de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbreekt, is Spanjaard werkloos. Zijn zoon Dirk jr. maakt faam in de politiek, door zich bij de NSB en de SS te voegen en uiteindelijk tot hoofd van de afdeling Juridische Zaken van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten benoemd te worden. Vader Dirk wijst de politieke keuze van zijn zoon af. Hoe dan ook, als Spanjaard in december 1942 wordt gevraagd als adjunct-directeur van Villa Bouchina, neemt hij dit baantje gretig aan. Tussen 1 januari en 1 mei 1943 is Dirk sr. officieel in functie, en organiseert hij het verblijf van de bewoners in het Joods Tehuis Doetinchem. Hij woont op dat moment aan de Keppelseweg in dezelfde stad. Dirk Spanjaard is niet antisemitisch, zo blijkt uit de verhouding tussen hem en de Mussert-joden. Hij regelt onder anderen één keer dat de – van douches afgesloten – mensen uit Villa Bouchina een douche mogen nemen in de Doetinchemse gasfabriek en dat één van de bewoners om gezondheidsredenen regelmatig buiten mag komen.

Dirk Spanjaard komt op 20 mei 1947 te overlijden in Doetinchem, en wordt daar ook begraven. Hij is slechts 56 jaar oud geworden.